{"id":561,"date":"2018-01-20T22:55:10","date_gmt":"2018-01-20T21:55:10","guid":{"rendered":"http:\/\/pobliza.pl\/?page_id=561"},"modified":"2018-02-09T09:08:04","modified_gmt":"2018-02-09T08:08:04","slug":"krzysztof-kolanowski","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pobliza.pl\/?page_id=561","title":{"rendered":"Krzysztof Kolanowski \u2013 Moje Pobli\u017ca"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”30px”][vc_separator title=”Krzysztof Kolanowski \u2013 Moje Pobli\u017ca” title_align=”separator_align_left” border_width=”3″ accent_color=”#000000″][vc_empty_space height=”30px”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_column_text]Z biegiem lat powi\u0119ksza si\u0119 kr\u0105g miejsc, do kt\u00f3rych lubi\u0119 wraca\u0107. Najd\u0142u\u017cej \u017cy\u0142em tam, gdzie sp\u0119dzi\u0142em ca\u0142e dzieci\u0144stwo \u2013 w Bydgoszczy, jednak wsz\u0119dzie tam, gdzie pomieszkiwa\u0142em cho\u0107by rok, odnajdywa\u0142em sw\u00f3j dom. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142em w bliskim i burzliwym zwi\u0105zku z prze\u015blicznym Wilnem i uroczym na sw\u00f3j spos\u00f3b Kiszyniowem. Bardzo si\u0119 z tymi miejscami uto\u017csamia\u0142em, \u017cyj\u0105c ich sprawami i przyjmuj\u0105c punkt widzenia ich mieszka\u0144c\u00f3w, zg\u0142\u0119biaj\u0105c ich j\u0119zyk(i), by ten punkt widzenia dobrze pozna\u0107. Ale najwi\u0119kszy \u015blad w mym \u017cyciu odcisn\u0119\u0142o ponad 10 lat sp\u0119dzonych na granicy polsko-niemieckiej, tam gdzie studiowa\u0142em i zdoby\u0142em pierwsze do\u015bwiadczenia zawodowe, w mie\u015bcie, kt\u00f3re do dzi\u015b lubi\u0119 nazywa\u0107 \u2013 za Michaelem Kurzwellym \u2013 S\u0142ubfurtem, wsp\u00f3ln\u0105 przestrzeni\u0105, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142ada si\u0119 Frankfurt nad Odr\u0105 i S\u0142ubice. Owszem, miejsce studi\u00f3w chyba ka\u017cdy wspomina z rozrzewnieniem, ale w moim przypadku o niepowtarzalno\u015bci tych wspomnie\u0144 decyduje jeszcze co\u015b: granica pa\u0144stwowa, kt\u00f3r\u0105 uda\u0142o si\u0119 tam poskromi\u0107.<\/p>\n

Gdy pierwszy raz przyjecha\u0142em do S\u0142ubic, na \u015bcianach budynku przy dworcu PKS widnia\u0142 ogromnych rozmiar\u00f3w plan miasta. Po lewej stronie tej mapy przebiega\u0142a b\u0142\u0119kitna linia symbolizuj\u0105ca Odr\u0119, za\u015b to, co znajdowa\u0142o si\u0119 na zach\u00f3d od tej linii, skwitowano trzema literkami: \u201eNRD\u201d. Tak, tam jest koniec \u015bwiata, przynajmniej tego, kt\u00f3ry ty, obywatelu, powiniene\u015b uwa\u017ca\u0107 za sw\u00f3j, za\u015b dalej ju\u017c jest tylko obczyzna, ziemia nieznana, w kt\u00f3r\u0105 lepiej si\u0119 nie zapuszcza\u0107. Tam ci\u0119 napadn\u0105, pobij\u0105, a mo\u017ce nawet \u2013 cytuj\u0105c Wysockiego \u2013 zjedz\u0105 \u017cywcem, a ju\u017c na pewno zagadaj\u0105 w niezrozumia\u0142ym j\u0119zyku i wy\u015bmiej\u0105! Lepiej pozosta\u0144 w swoim pa\u0144stwie, kt\u00f3re wie, jak si\u0119 tob\u0105 zaopiekowa\u0107!<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie w taki spos\u00f3b jeszcze niedawno zwykle drukowano mapy. Takie mapy cz\u0119sto mamy w g\u0142owach \u2013 wynika\u0142oby z nich, \u017ce S\u0142ubice s\u0105 gdzie\u015b niedaleko Zielonej G\u00f3ry, Cieszyn niedaleko Katowic, Sejny niedaleko Suwa\u0142k czy Bia\u0142egostoku. A Frankfurt, Ostrawa czy \u0141o\u017adzieje to ju\u017c inna bajka, zagranica, kt\u00f3ra co najwy\u017cej majaczy gdzie\u015b w oddali, ale nigdy nie mo\u017ce by\u0107 \u201ew pobli\u017cu\u201d! Pami\u0119tam czasy, gdy musia\u0142em czeka\u0107 a\u017c siedem godzin, by dosta\u0107 si\u0119 z bia\u0142oruskiego Brze\u015bcia do po\u0142o\u017conego po drugiej stronie rzeki Terespola. W takim przypadku przedostanie si\u0119 przez Bug wydawa\u0142o si\u0119 czym\u015b w rodzaju podr\u00f3\u017cy mi\u0119dzyplanetarnej, za\u015b podr\u00f3\u017c stamt\u0105d do oddalonych o sto kilometr\u00f3w Siedlec by\u0142a ju\u017c \u017cabim skokiem. Podobnie swego czasu krajowy bilet kolejowy z Kostrzyna do oddalonej o 500 km Warszawy by\u0142 ta\u0144szy ni\u017c bilet mi\u0119dzynarodowy do pobliskiego Berlina! S\u0142owem, nie tylko szko\u0142a i media, lecz r\u00f3wnie\u017c ca\u0142a otaczaj\u0105ca rzeczywisto\u015b\u0107 uczy\u0142a nas, \u017ce zagranica, nawet ta bliska, nie mo\u017ce by\u0107 \u201epobli\u017cem\u201d; \u017ce kryterium polityczne jest wa\u017cniejsze ni\u017c odleg\u0142o\u015b\u0107 geograficzna.<\/p>\n

Uniwersytet mnie nauczy\u0142 r\u00f3\u017cnych rzeczy, ale to dzi\u0119ki jego lokalizacji poj\u0105\u0142em niedorzeczno\u015b\u0107 takiego my\u015blenia. Poj\u0105\u0142em, \u017ce nasza mapa mentalna nie musi by\u0107 jego zak\u0142adnikiem! \u017be pobli\u017ce realne mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 pobli\u017cem mentalnym! Za\u015b s\u0142ubicko-frankfurcka Odra nie oddziela wcale \u201eojczyzny\u201d od \u201eobczyzny\u201d, nazywanej kiedy\u015b \u201eNRD\u201d, lecz po prostu przebiega przez \u015brodek miasta, jakie mo\u017cemy nazwa\u0107 umownie S\u0142ubfurtem. Przez granic\u0119 przechodzi\u0142em niemal codziennie, nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad tym. Najbardziej irytowa\u0142o mnie to, \u017ce nawet gdy przechodzi\u0142em z siatkami zakup\u00f3w z Polski do Niemiec, zawsze musia\u0142em przystan\u0105\u0107 i wr\u0119czy\u0107 paszport (p\u00f3\u017aniej za\u015b dow\u00f3d osobisty) najpierw umundurowanemu funkcjonariuszowi polskiemu, za\u015b p\u00f3\u017aniej niemieckiemu. Ci za\u015b, mimo \u017ce pracowali obok siebie, rzadko ze sob\u0105 rozmawiali.<\/p>\n

Cieszy\u0142em si\u0119 jak dziecko z kolejnych ods\u0142on \u201eupadku granicy\u201d na Odrze: najpierw, gdy w 2004 r. z chwil\u0105 wej\u015bcia Polski do Unii Europejskiej przej\u015bcia graniczne opu\u015bcili celnicy, a paszport mo\u017cna by\u0142o schowa\u0107 do szuflady i u\u017cywa\u0107 go tylko do dalszych podr\u00f3\u017cy. Druga ods\u0142ona mia\u0142a miejsce zim\u0105 2007 r., gdy funkcjonariusze polscy i niemieccy po prostu zamkn\u0119li posterunki, zostawiaj\u0105c na pastw\u0119 losu granic\u0119 przy huku fajerwerk\u00f3w i b\u0142yskach fleszy, zgodnie z postanowieniami Uk\u0142adu z Schengen. Sko\u0144czy\u0142y si\u0119 przej\u015bcia graniczne \u2013 teraz mo\u017cna by\u0142o przechodzi\u0107 do s\u0105siad\u00f3w w ka\u017cdym miejscu, a wolno\u015b\u0107 ta w r\u00f3wnym stopniu dotyczy\u0142a wszystkich, bez wzgl\u0119du na obywatelstwo. Jeszcze pod koniec tej zimy przetestowa\u0142em nowe mo\u017cliwo\u015bci udaj\u0105c przemierzaj\u0105c wysp\u0119 Uznam wzd\u0142u\u017c granicy polsko-niemieckiej, za\u015b tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej w\u0119druj\u0105c przez zapomniane tereny wzd\u0142u\u017c granicy polsko-litewskiej.<\/p>\n

Tak, uwielbiam pogranicza, zw\u0142aszcza tam, gdzie granice s\u0105 otwarte i przyjazne. W\u0142a\u015bnie tam si\u0119 czuj\u0119 najlepiej, gdzie sobie mo\u017cna ot tak przej\u015b\u0107 pieszo od jednej rzeczywisto\u015bci do drugiej, albo usi\u0105\u015b\u0107 bezkarnie na pie\u0144ku granicznym trzymaj\u0105c nogi w r\u00f3\u017cnych krajach. Nie musz\u0119 si\u0119 tam opowiada\u0107 po \u017cadnej ze stron, gdy\u017c mog\u0119 by\u0107 po obu stronach jednocze\u015bnie, za\u015b \u017cadne z pa\u0144stw nie uzyskuje nade mn\u0105 kompletnej kontroli. W S\u0142ubfurcie zawsze si\u0119 by\u0142o gdzie schroni\u0107 od polskiej lub te\u017c niemieckiej rzeczywisto\u015bci i bardzo sobie t\u0119 wolno\u015b\u0107 ceni\u0142em!<\/p>\n

A jednak w wielu g\u0142owach te granice trwaj\u0105 sobie w najlepsze. Nierzadko spotyka\u0142em osoby mieszkaj\u0105ce na pograniczu, kt\u00f3re mia\u0142y problem, by wymieni\u0107 cho\u0107by kilka miejscowo\u015bci pobli\u017ca po\u0142o\u017conego tu\u017c za miedz\u0105. Nie chodz\u0105 na drug\u0105 stron\u0119, bo \u201eco tam robi\u0107?\u201d. Bardzo cz\u0119sto ludzie na pograniczu na drug\u0105 stron\u0119 spogl\u0105daj\u0105 z wyrzutem, z\u0142o\u015bci\u0105, obaw\u0105, a przynajmniej nieufno\u015bci\u0105. Powstaje wra\u017cenie, \u017ce mimo otwartych granic ta nieufno\u015b\u0107 nie zawsze spada, a wr\u0119cz si\u0119 w niekt\u00f3rych przypadkach nasila. Nieufno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wzmacnia granice. Bym nie by\u0142 go\u0142os\u0142owny, popatrzmy na pi\u0119kny, europejski Dunaj, kt\u00f3ry wprawdzie \u0142\u0105czy wiele narod\u00f3w, ale gromadzi te\u017c po obu swych stronach pok\u0142ady nieufno\u015bci i ch\u0119ci ci\u0105g\u0142ego wypominania wzajemnych krzywd historycznych: mi\u0119dzy S\u0142owakami a W\u0119grami, mi\u0119dzy Chorwatami a Serbami, a nawet mi\u0119dzy Bu\u0142garami a Rumunami. Do tego dochodzi kryzys uchod\u017aczy, kt\u00f3ry ju\u017c cztery-pi\u0119\u0107 lat temu ju\u017c tli\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy innymi w\u0142a\u015bnie tam, na granicy bu\u0142garsko-rumu\u0144skiej, a dzi\u015b w jego obliczu zn\u00f3w proponuje si\u0119 jako panaceum mury, zasieki i wzajemne odgradzanie si\u0119 pod has\u0142em troski o bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n

W tej sytuacji nasuwa mi si\u0119 pytanie, czy naprawd\u0119 tak ma\u0142o jest tych, kt\u00f3rym zale\u017cy na otwartych granicach? Czy naprawd\u0119 musimy tak bardzo si\u0119 ba\u0107, by si\u0119 zn\u00f3w barykadowa\u0107 granicami, odsuwa\u0107 te zagraniczne pobli\u017ca jak najdalej od siebie, gdy\u017c akurat stamt\u0105d spodziewamy si\u0119 zagro\u017cenia? Czy warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 w\u0142asn\u0105 i wsp\u00f3ln\u0105 wolno\u015b\u0107 przemieszczania si\u0119 na rzecz iluzji bezpiecze\u0144stwa \u2013 iluzji, gdy\u017c zamykaj\u0105c okiennice nie stajemy si\u0119 bezpieczniejsi, lecz tylko zamykamy oczy na to, co si\u0119 za oknem \u2013 w naszym pobli\u017cu \u2013 dzieje.<\/p>\n

S\u0105dz\u0119, \u017ce warto si\u0119 stara\u0107, by nasze pobli\u017ca za miedz\u0105 zawsze i w ka\u017cdym miejscu by\u0142y na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki.<\/strong>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=”30px”][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″]\n\t\t\t

<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Warto si\u0119 stara\u0107, by nasze pobli\u017ca za miedz\u0105 zawsze i w ka\u017cdym miejscu by\u0142y na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki.<\/h1>

Krzysztof Kolanowski<\/h2><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>[vc_empty_space height=”10px”]\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t<\/div>[vc_empty_space height=”10px”]\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t<\/div>[vc_empty_space height=”10px”]\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t<\/div>[vc_empty_space height=”10px”]\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t<\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”30px”][vc_separator title_align=”separator_align_left” border_width=”3″ accent_color=”#000000″][vc_empty_space height=”30px”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/6″][vc_raw_html]JTNDZGl2JTIwY2xhc3MlM0QlMjJubS10ZWFtLW1lbWJlciUyMiUzRSUwQSUzQ2RpdiUyMGNsYXNzJTNEJTIybm0tdGVhbS1tZW1iZXItaW1hZ2UlMjByb3VuZGVkJTIyJTNFJTNDaW1nJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cCUzQSUyRiUyRnBvYmxpemEucGwlMkZ3cC1jb250ZW50JTJGdXBsb2FkcyUyRjIwMTglMkYwMiUyRmtyenlzenRvZl9rb2xhbm93c2tpLTEuanBnJTIyJTIwYWx0JTNEJTIya3J6eXN6dG9mJTIwa29sYW5vd3NraSUyMiUzRSUzQyUyRmRpdiUzRSUzQyUyRmRpdiUzRQ==[\/vc_raw_html][\/vc_column][vc_column width=”5\/6″ css=”.vc_custom_1492684234548{padding-bottom: 20px !important;}”][vc_column_text]<\/p>\n
\n
Krzysztof Kolanowski<\/h5>\n
Absolwent Europejskiego Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie n. Odr\u0105. Autor internetowego s\u0142ownika polsko-litewskiego (lietpol.eu), mieszka\u0142 i pracowa\u0142 w Wilnie i Kiszyniowie. Autor artyku\u0142\u00f3w dot. polityki Mo\u0142dawii, Litwy i relacji polsko-litewskich m.in. w Nowej Europie Wschodniej, New Eastern Europe oraz Europa Regional. Od 2009 r. zajmuje si\u0119 programami wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej INTERREG i ENPI.<\/div>\n<\/div>\n

[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”30px”][vc_separator title=”Krzysztof Kolanowski \u2013 Moje Pobli\u017ca” title_align=”separator_align_left” border_width=”3″ accent_color=”#000000″][vc_empty_space height=”30px”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_column_text]Z biegiem lat powi\u0119ksza si\u0119 kr\u0105g miejsc, do kt\u00f3rych lubi\u0119 wraca\u0107. Najd\u0142u\u017cej \u017cy\u0142em tam, gdzie sp\u0119dzi\u0142em ca\u0142e dzieci\u0144stwo \u2013 w Bydgoszczy, jednak wsz\u0119dzie tam, gdzie pomieszkiwa\u0142em cho\u0107by rok, odnajdywa\u0142em sw\u00f3j dom. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142em w bliskim i burzliwym zwi\u0105zku z prze\u015blicznym Wilnem i …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/561"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=561"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":600,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/561\/revisions\/600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}