{"id":1017,"date":"2019-03-01T07:43:01","date_gmt":"2019-03-01T06:43:01","guid":{"rendered":"http:\/\/pobliza.pl\/?p=1017"},"modified":"2019-03-01T08:52:33","modified_gmt":"2019-03-01T07:52:33","slug":"wybory-samorzadowe-na-litwie-co-trzeba-o-nich-wiedziec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pobliza.pl\/?p=1017","title":{"rendered":"Wybory samorz\u0105dowe na Litwie – co trzeba o nich wiedzie\u0107?"},"content":{"rendered":"

Samorz\u0105d na Litwie<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Samorz\u0105d litewski sk\u0142ada si\u0119 z jednego szczebla pochodz\u0105cego z wybor\u00f3w \u2013 rejon\u00f3w (w tym miast na prawach rejonu) i cechuje si\u0119 do\u015b\u0107 ograniczonym polem dzia\u0142ania – wiele kompetencji zachowuje administracja rz\u0105dowa.<\/li>\n
  2. Litewskie rejony naj\u0142atwiej por\u00f3wna\u0107 z polskimi powiatami, sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one ze starostw (przek\u0142adaj\u0105c na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 \u201egmin\u201d), ale te s\u0105 pozbawione organ\u00f3w pochodz\u0105cych z wybor\u00f3w (starost\u0119 \u2013 \u201ew\u00f3jta\u201d nominuje samorz\u0105d rejonu). Dla cel\u00f3w administracyjnych, rejony s\u0105 pogrupowane w okr\u0119gi, ale odnosz\u0105c do warunk\u00f3w polskich s\u0105 to wojew\u00f3dztwa \u201erz\u0105dowe\u201d, nie \u201esamorz\u0105dowe\u201d \u2013 nie wybiera si\u0119 sejmiku, ani odpowiednika marsza\u0142ka. G\u0142ow\u0105 okr\u0119gu jest przedstawiciel rz\u0105du.<\/li>\n
  3. Kadencja samorz\u0105du trwa 4 lata (pocz\u0105tkowo \u2013 3). Pierwsze wybory samorz\u0105dowe odby\u0142y si\u0119 w 1995 r, tegoroczne b\u0119d\u0105 \u00f3smymi po odrodzeniu niepodleg\u0142o\u015bci.<\/li>\n
  4. W wyborach wybierana jest rada rejonu oraz mer. Mer, inaczej ni\u017c w Polsce, jest cz\u0142onkiem rady i stoi na jej czele. St\u0105d w wyborach wybiera si\u0119 parzyst\u0105 liczb\u0119 radnych, a ostatnie miejsce (poniewa\u017c liczba radnych zgodnie z ustaw\u0105 musi by\u0107 nieparzysta) zajmuje mer. Liczba radnych zale\u017cy od ludno\u015bci rejonu, dlatego liczba wybieranych radnych zmniejsza si\u0119 z ka\u017cd\u0105 kadencj\u0105.<\/li>\n
  5. Mera wybiera si\u0119 w dw\u00f3ch turach i to jest to jedna z niewielu cech wsp\u00f3lnych polskich i litewskich wybor\u00f3w. To do\u015b\u0107 nowe rozwi\u0105zanie – pierwsze wybory bezpo\u015brednie odby\u0142y si\u0119 przed czterema laty. Wcze\u015bniej rada sama wybiera\u0142a mera spo\u015br\u00f3d swoich cz\u0142onk\u00f3w. Zalet\u0105 byo to, \u017ce za merem zawsze sta\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107. Teraz, teoretycznie, mo\u017cliwa jest kohabitacja mi\u0119dzy merem a rad\u0105, ale praktyka wskazuje, \u017ce to ugrupowaniu mera naj\u0142atwiej zbudowa\u0107 jest wi\u0119kszo\u015bciowy uk\u0142ad w radzie.<\/li>\n<\/ol>\n

     <\/p>\n

    Jaki jest stan posiadania Akcji Wyborczej Polak\u00f3w \u2013 Zwi\u0105zku Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin na Litwie w samorz\u0105dach?<\/strong><\/p>\n

    W 2015 r. AWPL, w koalicji z Aliansem Rosyjskim, zdoby\u0142a 90 tys. g\u0142os\u00f3w, co da\u0142o 70 mandat\u00f3w (68 radnych i 2 mer\u00f3w). Z punktu widzenia Akcji, rejony dziel\u0105 si\u0119 na pi\u0119\u0107 kategorii:<\/p>\n

      \n
    1. Rejony wile\u0144ski i solecznicki \u2013 tutaj celem jest zawsze zdobycie samodzielnej wi\u0119kszo\u015bci w radzie i wygranie wybor\u00f3w na mera od razu w I turze. Od 1995 r. jest to scenariusz kt\u00f3ry powtarza si\u0119 przy okazji ka\u017cdych wybor\u00f3w.<\/li>\n
    2. Wilno \u2013 najbardziej presti\u017cowy samorz\u0105d. Wygranie wybor\u00f3w w litewskiej stolicy pozostaje poza mo\u017cliwo\u015bciami organizacyjnymi partii, ale w dotychczasowych wyborach lista Akcji cz\u0119sto ko\u0144czy\u0142a wybory na drugim, czy trzecim miejscuIm lepszy wynik mandatowy, tym wi\u0119ksze szanse, \u017ce zwyci\u0119zca wybor\u00f3w zaprosi AWPL do wsp\u00f3\u0142pracy. Nie ma partii, kt\u00f3ra na szczeblu samorz\u0105du wzbrania\u0142aby si\u0119 przed wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z Akcj\u0105. W 2015 r. partia zdoby\u0142a 17% g\u0142os\u00f3w, Waldemar Tomaszewski z podobnym wynikiem sko\u0144czy\u0142 na trzecim miejscu w wyborach na mera.<\/li>\n
    3. Rejony trocki i \u015bwi\u0119cia\u0144ski \u2013 mniejszy odsetek Polak\u00f3w ni\u017c w rejonie wile\u0144skim i solecznickim powoduje, \u017ce AWPL osi\u0105ga s\u0142absze wyniki. Nadal jednak udaje im si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 15%, czasem 20%, co daje prze\u0142o\u017cenie na mandaty. Liderzy AWPL w rejonach to pose\u0142 i wiceprzewodnicz\u0105cy Seimasu Jaros\u0142aw Narkiewicz (Troki) i pose\u0142 Zbigniew Jedzi\u0144ski (\u015awi\u0119ciany).<\/li>\n
    4. K\u0142ajpeda i Wisaginia \u2013 wynik AWPL uzale\u017cniony jest od mobilizacji miejscowych Rosjan (partia startuje do wybor\u00f3w w koalicji z Aliansem Rosjan).<\/li>\n
    5. Pozosta\u0142e rejony \u2013 partia wystawia listy w innych samorz\u0105dach Wile\u0144szczyzny, by zademonstrowa\u0107 obecno\u015b\u0107 tam lokalnych struktur, jednak cz\u0119sto s\u0105 to wyniki rz\u0119du poni\u017cej 100 g\u0142os\u00f3w. Na mandat partia mo\u017ce liczy\u0107 jedynie w rejonie szyrwinckim.<\/li>\n<\/ol>\n

       <\/p>\n

      Na co AWPL liczy w tym roku?<\/strong><\/p>\n

      Partia podchodzi do wybor\u00f3w niezwykle powa\u017cnie. O mobilizacji struktur \u015bwiadczy to, \u017ce AWPL jako jedna z zaledwie dw\u00f3ch partii w Wilnie (obok Zwi\u0105zku Ojczyzny) wystawi\u0142a list\u0119 kandydat\u00f3w zawieraj\u0105c\u0105 101 nazwisk, czyli maksimum dopuszczane przez ordynacj\u0119. Celami partii na te wybory s\u0105:<\/p>\n

        \n
      1. Rejon wile\u0144ski i solecznicki \u2013 samodzielna wi\u0119kszo\u015b\u0107 w radzie, w\u0142asny mer w I turze. Kandydatami partii na mer\u00f3w tych rejon\u00f3w s\u0105 d\u0142ugoletni samorz\u0105dowcy: Maria Rek\u015b\u0107 (mer od 2004 r.) i Zdzis\u0142aw Palewicz (mer od 2009 r.)<\/li>\n
      2. Wilno \u2013 ilo\u015b\u0107 mandat\u00f3w, kt\u00f3ra pozwoli wej\u015b\u0107 do koalicji ze zwyci\u0119sk\u0105 parti\u0105. Kandydatk\u0105 partii na mera jest Edyta Tamo\u0161i\u016bnait\u0117.<\/li>\n
      3. Rejon trocki i \u015bwi\u0119cia\u0144ski \u2013 podobnie jak w Wilnie \u2013 koalicja wynik pozwalaj\u0105cy na wej\u015bcie do koalicji rz\u0105dz\u0105cej rejonem i ewentualny udzia\u0142 w II turze wybor\u00f3w mera.<\/li>\n<\/ol>\n

        Dodatkowo, celem partii b\u0119dzie obrona mandatowego stanu posiadania i zdobycie przynajmniej 5% g\u0142os\u00f3w w skali ca\u0142ego kraju, co stanowi\u0107 b\u0119dzie potwierdzenie, \u017ce AWPL jest parti\u0105 og\u00f3lnolitewsk\u0105, a nie za\u015b regionaln\u0105, czy narodowo\u015bciow\u0105.<\/p>\n

        Czy si\u0119 jej to uda?<\/strong><\/p>\n

          \n
        1. Bedzie to trudne zadanie z nast\u0119puj\u0105cych wzgl\u0119d\u00f3w:<\/li>\n
        2. W 2016 r. wynik wyborczy AWPL do Sejmu by\u0142 gorszy zar\u00f3wno od wyniku z wybor\u00f3w sejmowych 2012 r., jak i samorz\u0105dowych 2015 r.<\/li>\n
        3. Inaczej ni\u017c w 2015 r., na czele wile\u0144skiej listy nie stoi przewodnicz\u0105cy Waldemar Tomaszewski, kt\u00f3ry zawsze generuje dodatkow\u0105 liczb\u0119 g\u0142os\u00f3w.<\/li>\n
        4. W Wilnie, co pokazuj\u0105 przedwyborcze debaty, polski wyborca, kt\u00f3ry nie chce poprze\u0107 AWPL, ma alternatyw\u0119 w postaci wyrazistych kandydat\u00f3w-Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 wysokie miejsca na listach lub tworz\u0105 alternatywne dla AWPL komitety wyborcze.<\/li>\n
        5. Zmienia si\u0119 sk\u0142ad etniczny rejonu wile\u0144skiego, osiedla si\u0119 tam coraz wi\u0119cej Litwin\u00f3w. W 2016 r. w rejonie wile\u0144skim AWPL zdoby\u0142o 49,9% g\u0142os\u00f3w. Ambicje opozycji zak\u0142adaj\u0105 doprowadzenie do II tury wybor\u00f3w mera rejonu.<\/li>\n
        6. Nie jest pewne zachowanie elektoratu rosyjskiego.<\/li>\n
        7. AWPL d\u0142ugo nie udawa\u0142o si\u0119 zdobywa\u0107 5% g\u0142os\u00f3w w wyborach sejmowych, bo nie zdobywa\u0142o wystarczaj\u0105cej liczby g\u0142os\u00f3w w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Wilnie. Rejony oko\u0142osto\u0142eczne gremialnie g\u0142osowa\u0142y na AWPL, w Wilnie za\u015b wyniki by\u0142y zdecydowanie gorsze. W 2012 roku mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107 mobilizacj\u0119 Polak\u00f3w w Wilnie, ale po tym, jak Akcja zawodzi\u0142a oczekiwania wyborc\u00f3w umiarkowanych (grigorijewska lentoczka, spos\u00f3b wyj\u015bcia z koalicji rz\u0105dowej w 2014 r.) zacz\u0119\u0142a zn\u00f3w w Wilnie traci\u0107 (Waldemar Tomaszewski jako \u201ejedynka\u201d w 2015 r. by\u0142 pr\u00f3b\u0105 odwr\u00f3cenia trendu). Wybory poka\u017c\u0105, jak na poparcie AWPL w Wilnie wp\u0142yn\u0119\u0142y niejasno\u015bci w rozliczaniu dotacji przez lider\u00f3w Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie.<\/li>\n<\/ol>\n

          Kontekst og\u00f3nolitewski:<\/strong><\/p>\n

            \n
          1. B\u0119d\u0105 to pierwsze wybory od wybor\u00f3w sejmowych w 2016 r., a tym samym pierwszy realny test poparcia rz\u0105dz\u0105cej partii Zwi\u0105zku Zielonych i Ch\u0142op\u00f3w.<\/li>\n
          2. Najciekawsze b\u0119d\u0105 wybory mera Wilna, nie bez przyczyny nazywanego czasem \u201eczwart\u0105 osob\u0105 w pa\u0144stwie\u201d.<\/li>\n
          3. Prawdopodobnie b\u0119dzie to dotychczasowy mer Remigijus \u0160ima\u0161ius. Powa\u017cnym zagro\u017ceniem dla jego reelekcji mo\u017ce by\u0107 Arturas Zuokas, mer w latach 2000-2007 i 2011-2015. Silna w du\u017cych miastach partia konserwatywna (Zwi\u0105zek Ojczyzny \u2013 Litewscy Chrze\u015bcija\u0144scy Demokraci) wystawili niewyra\u017anego kandydata Dainiusa Kreivysa (by\u0142ego ministra gospodarki). Na udzia\u0142 w wyborczym torcie mo\u017ce liczy\u0107 te\u017c socjaldemokrata, obecny wicemer miasta, Gintautas Paluckas, chocia\u017c Litewska Partia Socjaldemokratyczna nigdy nie by\u0142a silna w Wilnie. Zieloni-Ch\u0142opi wystawili kandydata dwudziestoo\u015bmioletniego kandydata – ministra gospodarki Virginijusa Sinkevi\u010diusa, co najlepiej \u015bwiadczy o tym jak powa\u017cnie traktuj\u0105 te wybory.<\/li>\n
          4. W Kownie merem jest ekscentryczny Visvaldas Matijo\u0161aitis. W 2015 r. zako\u0144czy\u0142 dominacj\u0119 w mie\u015bcie konserwatyst\u00f3w (wcze\u015bniej dominacja Zwi\u0105zku Ojczyzny w drugim najwi\u0119kszym litewskim mie\u015bcie by\u0142a niepodwa\u017calna). Tym razem konserwaty\u015bci postawili jednak na Jurgit\u0119 \u0160iug\u017edinien\u0117.<\/li>\n<\/ol>\n

             <\/p>\n

            Pawe\u0142 Sobik<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Samorz\u0105d na Litwie Samorz\u0105d litewski sk\u0142ada si\u0119 z jednego szczebla pochodz\u0105cego z wybor\u00f3w \u2013 rejon\u00f3w (w tym miast na prawach rejonu) i cechuje si\u0119 do\u015b\u0107 ograniczonym polem dzia\u0142ania – wiele kompetencji zachowuje administracja rz\u0105dowa. Litewskie rejony naj\u0142atwiej por\u00f3wna\u0107 z polskimi powiatami, sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one ze starostw (przek\u0142adaj\u0105c na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 \u201egmin\u201d), ale te s\u0105 …<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":121,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-1017","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1017"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1025,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1017\/revisions\/1025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}