{"id":549,"date":"2018-01-13T09:44:25","date_gmt":"2018-01-13T08:44:25","guid":{"rendered":"http:\/\/pobliza.pl\/?p=549"},"modified":"2018-01-13T09:44:37","modified_gmt":"2018-01-13T08:44:37","slug":"pamietam-dlaczego-jestesmy-wolni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pobliza.pl\/?p=549","title":{"rendered":"\u201ePami\u0119tam, dlaczego jeste\u015bmy wolni\u201d"},"content":{"rendered":"

13 stycznia obchodz<\/span><\/span>ona jest<\/span><\/span> 27. rocznic\u0119 wydarze\u0144 na Litwie, kiedy to podczas obrony wile\u0144skiej wie\u017cy telewizyjnej przed radzieckimi komandosami zgin\u0119\u0142o <\/span><\/span>czterna\u015bcie<\/span><\/span> os\u00f3b, za\u015b ponad <\/span><\/span>sze\u015b\u0107set<\/span><\/span> zosta\u0142o rannych. Zebrani pod wie\u017c\u0105, cz\u0119sto m\u0142odzi ludzie, bronili dost\u0119pu do niej, bowiem to w\u0142a\u015bnie z niej by\u0142y nadawane litewskie wiadomo\u015bci. Dla Litwin\u00f3w jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dzie\u0144, co roku obchodzony jako Dzie\u0144 Obro\u0144c\u00f3w Wolno\u015bci (lit. <\/span><\/span>Laisv\u0117s gyn\u0119j\u0173 diena<\/i><\/span><\/span>), w kt\u00f3rym wspominana jest pami\u0119\u0107 poleg\u0142ych. \u017beby zrozumie\u0107 wag\u0119 tych wydarze\u0144 nale\u017cy si\u0119 cofn\u0105\u0107 w czasie.<\/span><\/span><\/p>\n

23 sierpnia 1939 roku zosta\u0142 podpisany pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow, kt\u00f3ry wraz z p\u00f3\u017aniejszymi zmianami nie tylko dzieli\u0142 Polsk\u0119 mi\u0119dzy dwa totalitarne re\u017cimy, ale te\u017c mi\u0119dzy innymi ofiar\u0105 by\u0142a Litwa, kt\u00f3ra trafi\u0142a w radzieck\u0105 sfer\u0119 wp\u0142yw\u00f3w. Pami\u0119\u0107 o utraconej niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142a \u017cywa w krajach ba\u0142tyckich.<\/span><\/span><\/p>\n

Pierestrojka<\/i><\/span><\/span>, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w II po\u0142owie lat 80. w ZSRR na nowo rozbudzi\u0142a nadzieje litewskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Jednym z symboli d\u0105\u017cenia do niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142 Ba\u0142tycki \u0142a\u0144cuch (lit. <\/span><\/span>Baltijos kelias<\/i><\/span><\/span>). 23 sierpnia 1989 w 50. rocznic\u0119 paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow 2 miliony ludzi w Litwie, \u0141otwie i Estonii chwyci\u0142o si\u0119 za r\u0119ce by stworzy\u0107 600 kilometrowy \u0142a\u0144cuch.<\/span><\/span><\/p>\n

Litewska walka o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 przynios\u0142a efekty ju\u017c p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej, kiedy to Rada Najwy\u017csza Litewskiej ZSRR jako pierwsza z radzieckich republik og\u0142osi\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 11 marca 1990. Komuni\u015bci si\u0119 jednak nie poddali i starali si\u0119 si\u0142\u0105 st\u0142umi\u0107 litewskie starania. Do najtragiczniejszych zdarze\u0144 dosz\u0142o w nocy z 12 na 13 stycznia 1991 roku, kiedy to rosyjskie wojsko, w tym komandosi, przypu\u015bcili szturm na wie\u017c\u0119 telewizyjn\u0105 w Wilnie. Cywile stan\u0119li do nier\u00f3wnej walki z uzbrojonymi \u017co\u0142nierzami pokazuj\u0105c tym samym si\u0142\u0119 obywatelskiego sprzeciwu wobec totalitarnego re\u017cimu. <\/span><\/span><\/p>\n

Determinacja do obrony niezale\u017cno\u015bci by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce zgromadzeni w\u0142asnymi cia\u0142ami starali si\u0119 zatrzyma\u0107 radzieckie czo\u0142gi. Niestety, sowieccy tanki\u015bci nie zwa\u017cali na protestuj\u0105cych i parli naprz\u00f3d. Pod g\u0105sienicami czo\u0142gu zgin\u0119\u0142a mi\u0119dzy innymi Loreta <\/span><\/span>Asanavi\u010di\u016bt\u0117<\/span><\/span>, kt\u00f3ra mia\u0142a ledwie 23 lata. Obro\u0144cy wie\u017cy spocz\u0119li na Antokolu, za\u015b co roku odbywa si\u0119 upami\u0119tniaj\u0105cy ich ofiar\u0119 bieg, kt\u00f3rego trasa wiedzie z cmentarza pod wie\u017c\u0119 telewizyjn\u0105. <\/span><\/span>Te czterna\u015bcie os\u00f3b s<\/span><\/span>ta<\/span><\/span>\u0142o<\/span><\/span> si\u0119 symbolem walki o w\u0142asne pa\u0144stwo. Symbolem Dnia Obro\u0144c\u00f3w Ojczyzny sta\u0142y si\u0119 kwiaty niezapominajki oraz has\u0142o \u201cPami\u0119tam, dlaczego jeste\u015bmy wolni\u201d (lit. <\/span><\/span>A<\/i><\/span><\/span>\u0161 prisimenu, kod\u0117l esame laisvi<\/i><\/span><\/span>).<\/span><\/span><\/p>\n

W walk\u0119 w\u0142\u0105czyli si\u0119 r\u00f3wnie\u017c miejscowi Polacy, kt\u00f3rzy brali udzia\u0142 w antyradzieckich protestach, w tym pod wie\u017c\u0105 telewizyjn\u0105. R\u00f3wnie\u017c Polska nie pozosta\u0142a oboj\u0119tna wobec wydarze\u0144 na Litwie. Wprawdzie warunki geopolityczne nie pozwala\u0142y od razu uzna\u0107 niepodleg\u0142o\u015bci Litwy, niemniej Polska przyj\u0119\u0142a oraz udzieli\u0142a schronienia litewskiemu ministrowi spraw zagranicznych, by ten w razie ewentualnej inwazji radzieckiej m\u00f3g\u0142 utworzy\u0107 w Polsce rz\u0105d na uchod\u017astwie.<\/span><\/span><\/p>\n

Wydarzenia sprzed 27 lat wywo\u0142a\u0142y szok na \u015bwiecie, pokazuj\u0105c, \u017ce komuni\u015bci nie cofn\u0105 si\u0119 przed rozlewem krwi by utrzyma\u0107 w\u0142adz\u0119. Niew\u0105tpliwie by\u0142o to wydarzenie, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142o na \u015bwiadomo\u015b\u0107 litewskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, ale te\u017c mia\u0142o szerszy wyd\u017awi\u0119k, zw\u0142aszcza dla pa\u0144stw bloku wschodniego, w pewnym stopniu przyczyniaj\u0105c si\u0119 do dalszego rozpadu ZSRR. Zwykli obywatele stan\u0119li naprzeciw pot\u0119\u017cnej machiny i o tym trzeba pami\u0119ta\u0107. Niniejszy wpis warto zako\u0144czy\u0107 fragmentem <\/span><\/span>Traktatu moralnego<\/i><\/span><\/span> Czes\u0142awa Mi\u0142osza:<\/span><\/span><\/p>\n

Nie jeste\u015b jednak tak bezwolny,<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

A cho\u0107by\u015b by\u0142 jak kamie\u0144 polny,<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

Lawina bieg od tego zmienia,<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

Po jakich toczy si\u0119 kamieniach.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

I, jak zwyk\u0142 mawia\u0107 ju\u017c kto\u015b inny,<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

Mo\u017cesz, wp\u0142y\u0144 wi\u0119c na bieg lawiny.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

Jacek Stasiorczyk<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

13 stycznia obchodzona jest 27. rocznic\u0119 wydarze\u0144 na Litwie, kiedy to podczas obrony wile\u0144skiej wie\u017cy telewizyjnej przed radzieckimi komandosami zgin\u0119\u0142o czterna\u015bcie os\u00f3b, za\u015b ponad sze\u015b\u0107set zosta\u0142o rannych. Zebrani pod wie\u017c\u0105, cz\u0119sto m\u0142odzi ludzie, bronili dost\u0119pu do niej, bowiem to w\u0142a\u015bnie z niej by\u0142y nadawane litewskie wiadomo\u015bci. Dla Litwin\u00f3w jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dzie\u0144, co roku …<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":550,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/549"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=549"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":552,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/549\/revisions\/552"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pobliza.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}